durovis-dive-google-project-tango-development-tablet-dev-kit
Blog

Hoe bedrijven geld gaan verdienen aan Virtual Reality

By Sandi Djoulfian on March 12, 2016

Sinds 2010 hebben tech-giganten als Google, Facebook en Microsoft meer dan 4 miljard euro in VR bedrijven geïnvesteerd. Geen van die bedrijven heeft tot op heden winst gemaakt. Wat zien investeerders in Virtual Reality? Hoe gaan zij hun investeringen ooit terug verdien? En zijn die enorme investeringen wel in het voordeel van de consument?

In 2012 vindt Palmer Luckey, een achttienjarige Amerikaanse student, in de kelder van zijn ouders een nieuwe Virtual Reality bril uit. Op 1 september lanceert de 19 jarige Luckey een Kickstarter campagne. Zijn doel is om 200.000 euro op te halen. Binnen drie weken haalt de campagne meer dan twee miljoen euro op. Het bedrijf dat Luckey opricht, Oculus, wordt twee jaar later voor twee miljard euro gekocht door Facebook. Op dat moment had Oculus nog geen enkele VR bril verkocht en dat geldt tot op de dag van vandaag nog steeds. De verwachting is dat de eerste Oculus brillen in april 2016 in de winkels liggen.

Hoe kan het dat bedrijven als Facebook, Google, Intel, Samsung en Sony groots investeren in bedrijven die geen winst maken? En hoe denken zij hun geld ooit terug te verdienen?

Investeren in potentie
Gaat Facebook haar investering van twee miljard euro terugverdienen aan de verkoop van Oculus brillen? “Waarschijnlijk niet” zegt Ibo van de Poel, hoogleraar ethiek en techniek aan de Technische Universiteit van Delft. “Bedrijven als Facebook en Google hebben een ondoorzichtig verdienmodel. In principe verdienen zij aan de verkoop van advertenties. Het feit dat die bedrijven op de beurs zo veel waard zijn zit hem in de data die zij hebben over consumenten.”

“We leven niet in een reële economie, maar in een verwachtingseconomie”

Internetbedrijven als Twitter, Spotify en Pinterest hebben nog nooit één euro winst gemaakt. Toch wordt de waarde van de bedrijven op meer dan één miljard geschat. Volgens Van de Poel is geld verdienen voor investeerders van minder belang. “Het is geen reële economie, maar een verwachtingseconomie” zegt van de Poel. “Beleggers investeren hun geld in potentie. Oculus is in potentie het grootste Virtual Reality bedrijf. Facebook heeft daar waarschijnlijk in geïnvesteerd omdat ze niet achter het net willen vissen. Als concurrenten ermee aan de haal gaan bestaat de kans dat Facebook haar dominante positie verliest.”

Freemium model
Google, Facebook, Twitter en Youtube zijn allemaal diensten die we gratis gebruiken. Maar hoe verdienen die bedrijven dan geld? Hoe gratis is gratis?

Als Facebook gebruiker betaal je niet daadwerkelijk geld, maar je geeft informatie over jezelf. Die informatie wordt vervolgens verkocht aan adverteerders. Freemium wordt dat genoemd: het lijkt gratis, maar achter de schermen is er een manier waarop bedrijven geld verdienen aan gebruikers.

In principe is alles wat je op het internet doet een mini transactie. Bedrijven slaan alles op: iedere zoekopdracht, iedere like, iedere post die je aanklikt, zelfs hoelang je naar een foto of filmpje kijkt. De gebruiker krijgt het Facebook platform ‘gratis’, maar verhandelt ondertussen minuscule datapunten over zichzelf. Die datapunten worden opgeslagen en geïnterpreteerd door computeralgoritmes. Deze algoritmes vergelijken de data vervolgens met andere Facebook gebruikers om te voorspellen in welke advertenties jij geïnteresseerd bent.

VR-eemium model
“Eigenlijk is het jammer dat grote bedrijven innovatie opkopen” vindt BBC journaliste Zillah Watson. “Grote investeringen zorgen ervoor dat innovatieve bedrijven opeens commercieel moeten denken. Zij moeten zich op dat moment inpassen in de verdienmodellen van het nieuwe moederbedrijf.”

”Facebook verdient haar geld niet met de verkoop van VR brillen of VR games. Ze hopen door Virtual Reality meer data over gebruikers te verzamelen.”

Er is een grote kans dat Facebook en Google ook op Freemium modellen inzetten om aan Virtual Reality te verdienen. Van de Poel: ”Facebook verdient haar geld niet met de verkoop van VR brillen of VR games. Ze hopen door Virtual Reality meer data over gebruikers te verzamelen.”

Virtual Reality brillen monitoren elke microbeweging die de gebruiker maakt. Door die microbewegingen te registreren loopt de virtuele wereld synchroon met de bewegingen van je hoofd. Inmiddels worden er steeds nieuwe innovaties toegevoegd aan VR brillen, bijvoorbeeld hartslag- en ademhalingsmeters die meten of je een spel spannend vindt. “Grote bedrijven brengen innovaties vaak als baanbrekend en als een dienst voor gebruikers.” Je kunt daar je vraagtekens bij zetten. “Het is goed om constant na te denken waar die innovaties voor gebruikt worden”, waarschuwt Van de Poel.

Een gemanipuleerde wereld
Virtual Reality brillen weten straks aan de hand van je hartslag en ademhaling waar je blij van wordt. Stel je voor dat Facebook weet wat jou blij maakt op basis van je hartslag. Dat je hart wel harder gaat kloppen van een wit strand en niet van een festival. Grote kans dat je de volgende dag een reisaanbieding op je timeline ziet.

Van de Pol denkt zelfs dat commerciële bedrijven de virtuele wereld gaan beïnvloeden. Virtual Reality laat zich namelijk eenvoudig manipuleren. “Wist je dat het vuurwerk bij de olympische opening in Beijing in 2008 gesimuleerd was? Dat vuurwerk was nep, mensen in het stadion konden het helemaal niet zien. Als we die beelden al in 2008 konden maken, dan kunnen we in de toekomst een veel realistischer beeld simuleren. Straks weten we niet meer zeker of hetgeen we zien echt is of niet.”

Is het wenselijk dat grote commerciële bedrijven weten wat ons blij maakt? Of dat commerciële bedrijven ons een gemanipuleerde wereld voorspiegelen? “Dit gebeurt al massaal” schrijft Eli Pariser in zijn boek ‘the filter bubble’. Facebook, Google en Yahoo personaliseren het internet volledig voor ons. Hij beschrijft hoe algoritmes zorgen dat onze zoekresultaten volledig gepersonaliseerd zijn. “Geen zoekresultaat is hetzelfde. Twee mensen kunnen precies dezelfde Facebook vrienden hebben en een totaal andere timeline zien. De een ziet een pasgeboren kindje, de ander ziet festivalfoto’s. We kunnen beiden op Syrië googelen en de ene krijg zoekresultaten over de burgeroorlog, de ander over de vluchtelingencrisis.”

Volgens Pariser vormen grote tech-giganten dagelijks onze belevingswereld door een bel te creëren waar informatie in komt en buiten blijft. Met nauwkeurige precisie vervormen algoritmes datgene wat wij op het internet te zien krijgen. Op die manier worden zoekresultaten steeds minder divers en daardoor steeds minder een afspiegeling van de realiteit. ”Het grote probleem is dat je zelf niet weet wat er in je bubbel zit en -misschien nog wel belangrijker- wat er buiten je bubbel blijft.”

Internetbedrijven weten meer over hun gebruikers dan je je kunt voorstellen. Een goed voorbeeld is de Amerikaanse internetwinkel Target. Het bedrijf kan aan de hand van koopgedrag zien of klanten zwanger zijn. “Bij Target kopen veel mensen zeepjes en shampoo” vertelt online marketing specialist Paul Schoorhof. “Als klanten plotseling geurloze zeep kopen, en daarbij ook washandjes en ontsmettende handzeep bestellen, dan is de kans groot dat er een kleine op komst is. Op een gegeven moment stuurde Target een folder met babyspullen naar een vrouw die zelf nog niet wist dat ze zwanger was.”

Europa tegen de commercie
Grote commerciële bedrijven zetten groots in op Virtual Reality. Met flinke sommen geld kopen zij innovatieve bedrijven op, om ze vervolgens aan te laten sluiten op hun eigen verdienmodellen. Stel dat je straks een super realistische wereld voorgeschoteld krijgt die volledig is aangepast op jouw voorkeuren? Binnen die wereld analyseren grote bedrijven jouw voorkeuren, om je vervolgens advertenties te laten zien. Is dit wel in belang van de consument? Veel ethici denken van niet.

“Willen we straks geld betalen om Facebook te gebruiken?”

Maar het geld moet op een manier verdient worden. De vraag is of consumenten daadwerkelijk willen betalen voor de diensten van Google en Facebook. “Je ziet voornamelijk in Europa een groeiend tegengeluid ontstaan” zegt Van de Poel. “Het gaat om verschillen in politiek en ideologie. In Amerika is commercie een drijfveer voor de ontwikkeling van techniek, in China is dat propaganda en in Europa zie je een beweging van ethische innovatie waarbij normen waarden voorop staan.” De vraag is echter of mensen geld willen uitgeven om Facebook te gebruiken. Of geld willen betalen om een nieuwe VR game te spelen. “De meerderheid van de mensen zal geneigd zijn om toch voor de gratis variant te gaan.”

    Share

Subscribe to our mailinglist